11941

Το αρχοντικό της Κρυσταλλίας Παυλίδη

* ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όλα τα αφιερώματα του All About Limassol (ως ο Επίσημος Οδηγός της Λεμεσού) αποσκοπούν ΜΟΝΟ στο να αναδείξουν τις διαφορετικές πτυχές αυτής της υπέροχης πόλης, με σκοπό να γνωρίζουν όλοι τις ξεχωριστές επιλογές που προσφέρονται. Σε καμία περίπτωση δεν έχουν διαφημιστικό ή αξιολογικό χαρακτήρα και δεν εξυπηρετούν συμφέροντα Εταιρειών, Δήμων, Οργανισμών ή Ιδιωτών.

Αν και κτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, το σπίτι αυτό συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια στο ιστορικό κέντρο της Λεμεσού. Μεγάλο και επιβλητικό, παρά τη φθορά που έχει υποστεί, το αρχοντικό της Κρυσταλλίας Παυλίδη, όπως έμεινε γνωστό, είναι ένα δείγμα της αισθητικής που χαρακτήριζε τα πλουσιότερα στρώματα της κοινωνίας της Λεμεσού στις αρχές του προηγούμενου αιώνα.

Ο ιδιοκτήτης του αρχοντικού ήταν ο μεγαλέμπορος Μ. Γαβριηλίδης (Χατζηγαβρίλης), ο οποίος ήταν από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Κύπρου εκείνη την εποχή. Όπως μεταφέρουν δημοσιεύματα της εποχής, είχε δηλώσει περιουσία που έφτανε τις 175.000 λίρες, με ετήσιο εισόδημα 11.000 λιρών, όμως μεταξύ του κόσμου υπήρχε η πεποίθηση ότι αυτή ξεπερνούσε τις 300.000.  Το 1922, το νεοκλασικό αρχοντικό δόθηκε ως προικώο στο μοναχοπαίδι του Χατζηγαβρίλη, Κρυσταλλία, μετά τον γάμο της με τον επιχειρηματία Παύλο Παυλίδη, στον οποίο ανήκε ένα εξίσου εντυπωσιακό αρχοντικό, λίγα μέτρα νοτιότερα (δες εδώ το αρχοντικό του Παύλου Παυλίδη, που έχει μετατραπεί σε ένα κομψό boutique hotel).

Το σχέδιο της κατοικίας, η οποία περιβαλλόταν αρχικά από αυλή σε όλες τις πλευρές της, εκπονήθηκε από τον αρχιτέκτονα Κ. Τραχανά. Η περίφραξη και ο κήπος καταστράφηκαν εν μέρει γύρω στη δεκαετία του 1960, λόγω της διαπλάτυνσης της οδού Ιφιγενείας, έτσι η είσοδος αρχοντικού βρίσκεται σήμερα ακριβώς πάνω στο πεζοδρόμιο. Πέρα από τα εντυπωσιακά, αναγεννησιακά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής της, η κατοικία διαθέτει και μια ιδιότυπη, εναέρια σκάλα, που συνδέει το κυρίως κτίριο, με την ταράτσα των βοηθητικών χώρων στη δυτική πλευρά της.

Το αρχοντικό στην αρχική του μορφή, με την περίφραξή του ανέπαφη.

Κάποιοι από τους χώρους της – ομολογουμένως μεγάλης - κατοικίας είχαν αρχίσει να ενοικιάζονται ως γραφεία εταιρειών, ήδη από τα μέσα του 1930. Τελικά, το κτίριο ενοικιάστηκε εξολοκλήρου στον Δήμο Λεμεσού, στεγάζοντας αρκετές από τις υπηρεσίες του, μέχρι και το 2005.

Πληροφορίες: Τάσος Ανδρέου, Ιστορικό Αρχείο Λεμεσού
Φωτογραφίες: Ιστορικό Αρχείο Λεμεσού

Σχετικα

* ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα αφιερώματα του Project «Ιστορία της Λεμεσού» παρουσιάζουν υλικό που έχει προκύψει από τις μέχρι στιγμής ιστορικές έρευνες. Τυχόν νέα δεδομένα, ενσωματώνονται στα αφιερώματα αφού επιβεβαιωθούν.



Αγαπάς και εσύ τη Λεμεσό;

Κάνε εγγραφή για να ανακαλύπτεις συνέχεια ό,τι πιο νέο, ξεχωριστό και όμορφο θα βρεις στην πόλη και επαρχία.