7178

Φοινί

05/06/2021
* ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όλα τα αφιερώματα του All About Limassol (ως ο Επίσημος Οδηγός της Λεμεσού) αποσκοπούν ΜΟΝΟ στο να αναδείξουν τις διαφορετικές πτυχές αυτής της υπέροχης πόλης, με σκοπό να γνωρίζουν όλοι τις ξεχωριστές επιλογές που προσφέρονται. Σε καμία περίπτωση δεν έχουν διαφημιστικό ή αξιολογικό χαρακτήρα και δεν εξυπηρετούν συμφέροντα Εταιρειών, Δήμων, Οργανισμών ή Ιδιωτών.

Το Φοινί είναι ένα ορεινό χωριό της Λεμεσού, μέσα στο δάσος του Τροόδους, σε μέσο υψόμετρο 920 μέτρων. Είναι γνωστό ως χωριό των Πιθαράδων, με μεγάλη παράδοση στην αγγειοπλαστική, λόγω του κόκκινου χώματος που διαθέτει και είναι ιδανικό για πήλινα αγγεία.

Το χωριό άκμασε πληθυσμιακά γύρω στα μέσα του 20ου αιώνα, αν και ενδείξεις για την ύπαρξη κοινότητας στην περιοχή υπάρχουν από τον Μεσαίωνα. Τα ενετικά γεφύρια που το περιβάλλουν, υποδεικνύουν ότι αποτελούσε κόμβο μετακινήσεων κατά τον 16ο αιώνα, ενώ κάποιοι αποδίδουν και την ονομασία του και στο επώνυμο Φράγκου ευγενή.

swipe gallery

Ονομασία

Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για την προέλευση του ονόματος Φοινί.

1. Η πιθανότερη εκδοχή αποδίδει το όνομα στο χρώμα του εδάφους. Η αρχαία ελληνική ρίζα φοιν- συναντάται στις λέξεις φοινός και φοινώδης (κοκκινωπός). Άλλωστε, μέχρι σήμερα υπάρχουν τα τοπωνύμια Κόκκινη και Κοκκινόκαμπος στο χωριό. Από το κόκκινο χρώμα του αίματος προκύπτει και το επίθετο φοίνιος (ο φονικός) που πιθανόν να συνδέεται με το όνομα του φιδιού φίνα (ή φοίνα).

swipe gallery

2. Άλλη εκδοχή το αποδίδει στη ρίζα του αρχαίου ελληνικού ρήματος φαίνω (φα-νερώνω). Η ονομασία πιθανό να προήλθε σε αντιδιαστολή με το γεγονός ότι το χωριό δε φαίνεται, κρυμμένο μέσα σε ψηλά βουνά.
3. Κατά μια εκδοχή το όνομα του το «Φοινί» συνδέεται με το επώνυμο του Φράγκου φεουδάρχη, Τζουάν τε Φενίου ή Φινίου.

Θέση Θέας

Λίγο πριν την είσοδο στο χωριό, ο επισκέπτης μπορεί σαν από μπαλκόνι να απολαύσει πανοραμική θέα στην κοιλάδα του ποταμού Διαρίζου, από το Φοινί μέχρι την Πάφο.

swipe gallery

Η βρύση της «Πελλομαρούς»

Κατηφορίζοντας στο δρόμο για το Φοινί συναντούμε τη βρύση της Πελλομαρούς. Κάποτε εκεί κοντά έμενε μία γυναίκα που θεωρούνταν τρελή κι έτσι πήρε το όνομα της και η βρύση.

swipe gallery

Πλατεία - Μνημείο Ηρώων

Στην πλατεία, όπου βρίσκονται τα καφενεία του χωριού και το Κέντρο Νεότητας, στέκει το μνημείο αφιερωμένο στους 2 αγωνιστές του Φοινιού που έπεσαν κατά τον Αγώνα της ΕΟΚΑ το 1955 – 59.

swipe gallery

Πάρκο Στέλιου Περικλέους

Στο βόρειο άκρο του χωριού, κοντά στον δρόμο που οδηγεί προς τον καταρράκτη, βρίσκεται ένα περιφραγμένο πάρκο περιτριγυρισμένο με λουλούδια, το οποίο διαθέτει και παιδότοπο.

swipe gallery

Καταρράκτης της Χάνταρας & Διπλοχάνταρο

Ο καταρράκτης βρίσκεται στην περιοχή Χαντάρα, βόρεια του χωριού, όπου φτάνει κανείς μέσω ενός βατού χωματόδρομου. Το νερό του καταρράκτη πέφτει από ηφαιστειογενή πετρώματα ύψους 8 μέτρων περίπου. Βρύα, κισσοί, πλατάνια, δρύες και αρωματικοί θάμνοι συνθέτουν το μαγευτικό περιβάλλον της τοποθεσίας αυτής. Ακριβώς πάνω από τον κύριο καταρράκτη, βρίσκεται το Διπλοχάνταρο, όπου το νερό κυλά σε 3 διαφορετικά επίπεδα.

swipe gallery

Μονοπάτι της φύσης

Τον καταρράκτη της Χαντάρας συνδέει με το μοναστήρι της Τροοδίτισσας μία διαδρομή που περνά μέσα από πυκνό δάσος και ακολουθεί πορεία αριστερά του ποταμού Διαρίζου. Είναι μία απόσταση 4,5 χιλιομέτρων, με μικρό βαθμό δυσκολίας.

swipe gallery

Εκδρομικός χώρος

Ο εκδρομικός χώρος Τροοδίτισσας βρίσκεται στον δρόμο καθ’ οδόν προς το ομώνυμο μοναστήρι και είναι από τους μεγαλύτερους και ομορφότερους εκδρομικούς χώρους που θα βρεις στην ορεινή Λεμεσό, αλλά και στην Κύπρο γενικότερα.

swipe gallery

Γεφύρια

Περιμετρικά του χωριού υπάρχουν 3 μεσαιωνικά γεφύρια, 2 από τα οποία στέκουν ακέραια και αποτελούν ιστορικά μνημεία για την περιοχή. Η παρουσία τους υποδηλώνει τα περάσματα που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι του νησιού μέχρι και τον 20ο αιώνα. Η ακριβής χρονολόγησή των γεφυριών είναι δύσκολη, όμως μάλλον έχουν κατασκευαστεί κατά τον 16ο αιώνα.

Γεφύρι της Ελιάς: Το «Γεφύρι της Ελιάς» βρίσκεται πάνω από τον ποταμό του Φοινιού ο οποίος είναι παραπόταμος του Διαρίζου. Είναι το πιο μακρινό από το χωριό, στο όριο με την κοινότητα Καμιναριών. Λόγω της οξυκόρυφης καμάρας, θυμίζει μικρογραφία του γεφυριού του Τζελεφού.

swipe gallery

Γεφύρι του Πισκόπου: Το «Γεφύρι του Πισκόπου», στην περιοχή Βίνες, είναι μικρότερο. Λέγεται ότι το όνομά του προήλθε από ατύχημα που είχε ένας Επίσκοπος της Μονής Αγίων Αναργύρων, όταν έχασε το ζώο του την ώρα που προσπαθούσε να το διασχίσει.

swipe gallery

Γεφύρι της Εκκλησιάς: Βρίσκεται εντός της κοινότητας, κοντά στην εκκλησία του Τιμίου Σταυρού, και είναι το νεότερο του χωριού. Έχει ανακατασκευαστεί με πέτρα του βουνού στα άκρα. Βρίσκεται μέσα σε ένα καταπράσινο ρέμα, που σε ξεκουράζει με τα αρώματα και τη δροσιά του.

swipe gallery

Εκκλησίες

Μονή Τροοδίτισσας: Στα όρια της κοινότητας του Φοινιού βρίσκεται το Μοναστήρι της Τροοδίτισσας, το οποίο χρονολογείται από τα Βυζαντινά χρόνια, όταν εντοπίστηκε η εικόνα της Παναγίας σε ένα σπήλαιο της περιοχής. Πρόκειται για το μοναστήρι που είναι χτισμένο ψηλότερα από κάθε άλλο στην Κύπρο.

swipe gallery

Εκκλησία Τιμίου Σταυρού: Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Τίμιο Σταυρό. Κτίστηκε μεταξύ του 18ου και 19ου αιώνα. Είναι ιδιαίτερη η εικόνα της, κυρίως λόγω του τρόπου που είναι ασφυκτικά περικυκλωμένη από τα σπίτια του χωριού.

swipe gallery

Μοναστήρι Αγίων Αναργύρων: Σε υψόμετρο 920 περίπου μέτρων, σε μια περιοχή με πυκνή βλάστηση, η εκκλησία αυτή αποτελούσε κάποτε το κέντρο ενός μοναστηριού, το οποίο εγκαταλείφθηκε όταν οι μοναχοί μεταφέρθηκαν στην Τροοδίτισσα. Στο προαύλιό του, οι ντόπιοι γιορτάζουν τη Δευτέρα του Πάσχα.

Παρεκκλήσι της Αγίας Μαρίνας: Ένα πρόσφατο παρεκκλήσι, που κατασκευάστηκε δίπλα σε ένα παμπάλαιο ιερό, στο οποίο οι κάτοικοι του χωριού συνήθιζαν ανέκαθεν να γιορτάζουν την Αγία Μαρίνα.

swipe gallery

Παρεκκλήσι της Αγίας Άννας: Το μικρό παρεκκλήσι ολοκληρώθηκε το 1993. Η τοποθεσία του είναι μοναδική, καθώς μοιάζει σαν μικρό κάστρο πάνω στον λόφο, από όπου αγναντεύει κανείς όλη την κοιλάδα του Διάριζου.

Παρεκκλήσι Αγίου Γεωργίου: Ένα μικρό εκκλησάκι, μέσα στην ησυχία μίας έρημης πλαγιάς, που κτίστηκε μεταξύ του 2001 – 2002.

swipe gallery

Ιχθυοτροφείο

Στην κοίτη του ποταμού Διάριζου λειτουργεί εδώ και δεκαετίες ένα ιχθυοτροφείο πέστροφας, το οποίο τροφοδοτεί καθημερινά την περιοχή, αλλά και ολόκληρη την Κύπρο, με φρέσκα ψάρια. Όσοι βρεθούν στο Φοινί, μπορούν να τα δοκιμάσουν στις ταβέρνες του χωριού.

swipe gallery

Αγγειοπλαστική

Μερικές εκατοντάδες χρόνια πριν η κοινότητα Φοινιού αποτέλεσε ένα από τα 4 σημαντικότερα κέντρα αγγειοπλαστικής τέχνης στην Κύπρο. Καθώς η περιοχή ήταν αμπελουργική, οι Φοινιώτες άρχισαν να φτιάχνουν με το κόκκινο χώμα του χωριού τα τεράστια πιθάρια όπου φυλασσόταν το κρασί, όπως επίσης σταμνιά, πλουμιστά αγγεία (με τα χαρακτηριστικά στολίδια από λουλούδια και πουλιά), αλλά και γάστρες που έψηναν το φαγητό εξαιρετικά. Σήμερα στο χωριό συνεχίζουν να λειτουργούν εργαστήρια, από όπου μπορεί να προμηθευτεί κανείς τα αγγεία αυτά.

swipe gallery

Τοπικές γεύσεις

Φοινιώτικο Λουκούμι: Την τέχνη της κατασκευής του φοινιώτικου λουκουμιού εισήγαγε ο Φυλαχτής Πηλαβάκης, μεταφέροντας την από την Αίγυπτο. Μέχρι σήμερα, το λουκούμι παρασκευάζεται με την ίδια συνταγή, με βάση τη ζάχαρη και το καλαμποκάλευρο, ενώ αρωματίζεται παραδοσιακά με τριαντάφυλλο και περγαμόντο. Την τέχνη συνεχίζει η Ουρανία Πηλαβάκη, παρασκευάζοντας καθημερινά φρέσκα λουκούμια.

Καϊκανάς: Ένας ιδιαίτερος λουκουμάς, με αυγά και γάλα, που συνοδεύεται με έψημα, είναι μία από τις πιο ιδιαίτερες παραδοσιακές γεύσεις στο Φοινί. Το έδεσμα ήταν απαραίτητο κέρασμα για όσους βοηθούσαν παλιά στη συγκομιδή των σταφυλών.

swipe gallery

Εκδηλώσεις

Ετήσια Χοροεσπερίδα Κοινοτικού Συμβουλίου & Συνδέσμου Αποδήμων: Στο προαύλιο του Πολιτιστικού Κέντρου, το Σάββατο αμέσως με τον Δεκαπενταύγουστο.

Δευτέρα του Πάσχα: Παραδοσιακό γλέντι με φαγητό και ποτό στο εκκλησάκι των Αγίων Αναργύρων.

Εργαστήρια παραδοσιακών τεχνών: Κάθε Οκτώβριο στην κεντρική πλατεία του χωριού.

swipe gallery

Φαγητό – Ποτό

Στο Φοινί μπορεί κανείς να απολαύσει παραδοσιακές γεύσεις. Στην Ταβέρνα Φοινί απολαμβάνει κανείς υπέροχη θέα, μεζεδάκια και φρέσκια πέστροφα, ενώ το εστιατόριο «Νεράιδα» είναι ιδιαίτερα γνωστό για τον ταβά του. Στο Κέντρο Νεότητας μπορεί να πιει κανείς τον καφέ του μαζί με φοινιώτικο λουκούμι.