A CITY FULL OF FEELINGS A CITY FULL OF FEELINGS







Υπό την αιγίδα:
Συνεργάτες - Χορηγοί

Τι είναι και πως φτιάχνονται τα κέρινα αυγά του καρναβαλιού που σκορπούν σκόνη και κομφετί;

Κάποτε ο χαρτοπόλεμος του καρναβαλιού γινόταν με… κέρινα αυγά. Σήμερα παρέμεινε ο χαρτοπόλεμος. Τα κέρινα αυγά εξαφανίστηκαν σταδιακά χωρίς να αποτελούν πια μέρος αυτής της μεγάλης, λαϊκής γιορτής της Λεμεσού.

Η προέλευση του εθίμου φαίνεται να συνδέεται με το καρναβάλι της Πάτρας, όπου από τα τέλη του 19ου αιώνα υπάρχουν αναφορές για «φάρσες» με ρίψη αυγών που ήταν παραγεμισμένα με στάχτη. Η φάρσα μετεξελίχθηκε σε έθιμο και αυτό πέρασε σταδιακά στη Λεμεσό, η οποία έχει υιοθετήσει και άλλες συνήθειες του Πατρινού Καρναβαλιού. Έτσι, στα μέσα του 1920, υπάρχουν ήδη στον Τύπο αναφορές που δείχνουν ότι πρόκειται για εδραιωμένο έθιμο.

Εννοείται ότι ο Χαρτοπόλεμος και τα Σερμπαντέν και τα Αυγά έδωκαν κι’ επήραν και η γενική αποκρηάτικη τρέλλα εξηκολούθησε ζωητοτάτη μέχρι της νυκτός, προσδίδουσα εις την πόλιν όψιν κάποιας εορταστικής μεγαλουπόλεως.

(Αλήθεια,6 Μαρτίου 1925)

Το ρίξιμο κέρινων αυγών αποτελούσε πολύ κοινή πρακτική για τους Λεμεσιανούς, προτού στα Καρναβάλια υπερισχύσουν τα σπρέι ή άλλα μέσα και ουσίες, που στην πραγματικότητα αναπαράγουν το ίδιο παιχνίδι - «φάρσα». Ο συμβολισμός αυτού του αυγοπόλεμου, βέβαια, άλλαζε ανάλογα από το ποιος τα έριχνε και σε ποιον, από φλερτ μέχρι πλάκα. Ο αυγοπόλεμος είχε σαν αποτέλεσμα οι καρναβαλιστές να καταλήγουν γεμάτοι κομμάτια κεριού και κομφετί, στην καλύτερη περίπτωση, ή αλειμμένοι με πούδρα ή αλεύρι, στη χειρότερη.

Το έθιμο, πάντως, φαίνεται να έχει ρίζες στην Άπω Ανατολή. Τα πραγματικά αυγά άδειαζαν με διάφορους τρόπους από το περιεχόμενό τους, αφού κόβονταν στη μέση ή με κάποια τρύπα στη μια πλευρά, και γέμιζαν με διάφορα υλικά (πούδρα, καλαμπόκι, αρώματα, στάχτη, χαρτοπόλεμο). Τα 2 μέρη ενώνονταν στη συνέχεια με κερί. Φαίνεται πως το έθιμο το έφερε από την Κίνα ο Μάρκο Πόλο. Ενδείξεις για τη χρήση των αυγών αυτών έχουν εντοπιστεί στην Ισπανική, Ιταλική και Μεξικάνικη κουλτούρα.

Τη δεκαετία του 1980, ο Θάμυρος Καθητζιώτης άρχισε να κατασκευάζει κέρινα αυγά με χαρτοπόλεμο για τα παιδιά της οικογένειας και των φίλων. Ήταν ένας από τους πολλούς ερασιτέχνες που κατασκεύαζαν αυγά, ενώ αρκετοί ήταν και αυτοί που τα πουλούσαν για να εξασφαλίζουν επιπλέον εισόδημα την εποχή αυτή. Με τα χρόνια η τέχνη ξεχάστηκε, μαζί με το έθιμο, όμως ένας κηροποιός συνεχίζει την παράδοση.

Το κηροποιείο στην οδό Ελλάδος, στο κέντρο της πόλης, ήταν γνωστός προμηθευτής παραφίνης, αφού τόσο ο κηροποιός, Πέτρος Πατσαλίδης, όσο και ο πατέρας του, ήταν γνωστοί για την κατασκευή κέρινων αυγών. Η τεχνική παραμένει από τότε η ίδια και αναβιώνει εν έτει 2016, λίγο πριν το έθιμο ξεχαστεί ολότελα στη Λεμεσό. Τα κέρινα αυγά κατασκευάζονται με ξύλινα καλούπια τα οποία βυθίζονται αρκετές φορές μέσα στη λιωμένη παραφίνη, μέχρι να σχηματιστεί το κέλυφος. «Πρέπει να είναι τόσο λεπτό ώστε να μην προκαλεί ζημιά όταν χτυπάει πάνω σε κάποιον, αλλά αρκετά χοντρό, ώστε να μη σπάει με το παραμικρό», εξηγεί ο Πέτρος Πατσαλίδης. Στο Ιστορικό Αρχείο Λεμεσού φυλάσσονται σήμερα 2 τέτοια ξύλινα καλούπια, τα οποία δώρισε ο γνωστός φωτογράφος της Λεμεσού Πάμπος Χαραλάμπους. Τα τελευταία χρόνια, τα αυγά περιέχουν μόνο κομφετί, ώστε να είναι πιο ανώδυνο το «πλήγμα».

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο Λεμεσού — Μίμης Σοφοκλέους, Διευθυντής Ιστορικού Αρχείου

swipe gallery



Αγαπάς και εσύ τη Λεμεσό;