A CITY FULL OF FEELINGS A CITY FULL OF FEELINGS







Υπό την αιγίδα:
ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Κυπερούντα

Τοποθεσία

Στους πρόποδες της Μαδαρής βρίσκεται το πανέμορφο γραφικό χωριό της Κυπερούντας. Είναι το μεγαλύτερο ορεινό χωριό της Κύπρου και αριθμεί σήμερα γύρω στους 1500 κατοίκους. Το χωριό ανήκει στη γεωγραφική περιφέρεια της Πιτσιλιάς και γειτνιάζει με την οροσειρά του Τροόδους. Βρίσκεται μόλις περί τα 43 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης Λεμεσού και 78 χιλιόμετρα από Λευκωσία, αφού είναι πάνω στο σύνορο των 2 επαρχιών. Έχει υψόμετρο 1200 μέτρα και είναι κτισμένο σε μια κοιλάδα στους πρόποδες της οροσειρά της Μαδαρής. Περιβάλλεται από τα Βουνά του Τροόδους, της Παπούτσας και της Μαδαρής.

Παραδοσιακά οι κάτοικοι της Κυπερούντας ασχολούνται με τη γεωργία, με την καλλιέργεια φρουτόδεντρων, λαχανικών και αμπελιών. Περιτριγυρισμένο από περιβόλια με κάθε είδους δέντρα (ροδακινιές, δαμασκηνιές, κερασιές, αμυγδαλιές, καρυδιές, μηλιές, αχλαδιές και άλλα) παράγει περίπου το 1/3 από ντόπια μήλα και αχλάδια σε όλη την Κύπρο. Τα παραδοσιακά προϊόντα για τα οποία φημίζεται το χωριό είναι το κρασί, τα παραδοσιακά καπνιστά αλλαντικά, τα φρέσκα φρούτα το μηλόξυδο, τα τοπικά γλυκά και οι μαρμελάδες (κυρίως από μήλα), όπως επίσης και τα λικέρ σε διάφορες γεύσεις και αρώματα.

Ιστορία - Ονομασία

Η ονομασία του χωριού πιθανόταττα σχετίζεται με το φυτό «κύπερος», ένα ζιζάνιο που φύεται στην περιοχή και φέρει την επιστημονική ονομασία «cyperus rotunus» το οποίο χρησιμοποιείτο ως μια από τις κύριες τροφές των ζώων. Η ίδρυση του χωριού πιθανότατα ανάγεται στα βυζαντινά χρόνια. Αυτό μαρτυρεί και η αναφορά του ονόματος σε μια σειρά από δημοτικά τραγούδια μεταξύ του 9ου και 11ου αιώνα. Υπάρχουν, όμως, και αρχαιολογικά τεκμήρια, που υποδεικνύουν ότι η περιοχή κατοικήθηκε από τα ελληνιστικά χρόνια. Συγκεκριμένα, στην περιοχή ανασκάφηκαν 3 τάφοι της ρωμαϊκής περιόδου.

Για να γνωρίζεις:
Η Κυπερούντα είναι ένα χωριό που περιβάλλεται από τις 3 ψηλότερες βουνοκορφές της Κύπρου, το Τρόοδος, τη Μαδαρή και την Παπούτσα. Η κοιλάδα μέσα στην οποία είναι χτισμένα τα σπίτια του χωριού, αποτελεί, ουσιαστικά, μια προστατευόμενη τοποθεσία, της οποίας το κλίμα ρυθμίζεται ιδανικά. Έτσι, τα καλοκαίρια της είναι δροσερά και ξηρά. Οι συνθήκες αυτές οδήγησαν και στην επιλογή της τοποθεσίας αυτής για τη δημιουργία σανατορίου, του σημερινού Περιφερειακού Νοσοκομείου.

swipe gallery

Πλατεία

Η πλατεία του χωριού υπήρχε από τα χρόνια της Αγγλοκρατίας και ανακαινίστηκε τη δεκαετία του 1990. Σήμερα, φιλοξενεί 2 – 3 καφενεία, τόσο πιο παραδοσιακά, όσο και πιο μοντέρνα, τα οποία φιλοξενούν τους κατοίκους του χωριού και τους επισκέπτες του καθημερινά.

Ο παραδοσιακός πυρήνας του χωριού, με τα λιθόστρωτα δρομάκια και τα πετρόκτιστα σπίτια με τις στέγες από κεραμίδι, συμβάλλει στον γραφικό χαρακτήρα της Κυπερούντας. Τα δρομάκια αυτά, γύρω από την πλατεία, είναι ιδανικά για να εξερευνήσεις το χωριό, με μικρούς περιπάτους.

Στο χωριό βρίσκεται και το Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο, όπου φοιτούν δεκάδες παιδιά από τα χωριά της γύρω περιοχής, ενώ λειτουργεί και νηπιαγωγείο, γηροκομείο και βρεφονηπιοκομικός σταθμός. Από τις σημαντικότερες υποδομές της κοινότητας είναι και ένα μεγάλο Γήπεδο Ποδοσφαίρου, στο οποίο διεξάγονται τακτικά αγώνες των ομάδων Β’ και Γ’ κατηγορίας.

swipe gallery

Το νοσοκομείο Κυπερούντας

Εξαιτίας του μοναδικού κλίματος σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, που έχει η Κυπερούντα, η Αγγλική Αποικιοκρατική Κυβέρνηση την είχε επιλέξει για ανέγερση Σανατόριου. Το Σανατόριο δημιουργήθηκε στην είσοδο του χωριού, σε μια καταπράσινη περιοχή. Η επιλογή αυτή επέφερε εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα για ασθενείς με αναπνευστικά ή στηθικά νοσήματα. Το Σανατόριο μετεξελίχθηκε σε Περιφερειακό Νοσοκομείο, που καλύπτει σήμερα τις ανάγκες δεκάδων χωριών της ορεινής επαρχίας Λεμεσού και Λευκωσίας.

Για να γνωρίζεις:
Το ογκώδες και εντυπωσιακό, πετρόκτιστο κτίριο δίπλα από το νοσοκομείο, είναι χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής της αποικιοκρατίας. Το κτίριο αυτό κατασκευάστηκε για να φιλοξενεί τις νοσηλεύτριες που φρόντιζαν τους ασθενείς του Σανατορίου.

swipe gallery

Εκκλησίες

Εκκλησία του Αγίου Αρσενίου: Ο ναός αναβιώνει τον ρυθμό της Παλαιοχριστιανικής Πεντάκλιτης Ξυλόστεγης Βασιλικής, που επικρατούσε στην Κύπρο κατά τον 5ο και 6ο αι. μ.Χ, δείγματα του οποίου σώζονται σε αρχαίες πόλεις, όπως η Σαλαμίνα, η Αμαθούντα, το Ακρωτήρι κ.α. Σε ένα χώρο 1200 τ.μ. φιλοξενούνται 730 στασίδια για τους επισκέπτες της εκκλησίας. Ο ναός είναι τρίκλιτος και τα μέρη του χωρίζονται με 124 κίονες με κορινθιακά κιονόκρανα, που, σε συνδυασμό τις σκαλιστές παραστάδες, δημιουργούν μια επιβλητική ατμόσφαιρα μέσα στον χώρο.

Εκκλησία Αγίας Μαρίνας: Η εκκλησία, αφιερωμένη στην προστάτιδα του χωριού, Αγία Μαρίνα, βρίσκεται στην κεντρική πλατεία της Κυπερούντας. Είναι η μοναδική τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική, κτισμένη τον 13ο αιώνα, η οποία ανακαινίστηκε το 18ο αιώνα.

Εκκλησία Παναγίας και Σωτήρος: Πρόκειται για μια δισυπόστατη εκκλησία η οποία στα χρόνια της Ενετοκρατίας λειτουργούσε ως ορθόδοξος και καθολικός ναός. Στη σημερινή της μορφή είναι ένας δίκλιτος ναός, με ξύλινη στέγη – όπως παραδοσιακά κατασκευάζονταν οι ναοί στις ορεινές περιοχές - που χρονολογείται στον 18ο αιώνα.

Παρεκκλήσι Τιμίου Σταυρού: Πρόκειται για μονόκλιτη, μικρή εκκλησία που κοσμεί την περιοχή αυτή από τα χρόνια της Φραγκοκρατίας. Είναι το αρχαιότερο εκκλησάκι της Κυπερούντας και βρίσκεται λίγα μόλις βήματα από την κεντρική πλατεία του χωριού, επομένως δεν μπορεί παρά να αποτελεί κομμάτι της βόλτας στις όμορφε γωνιές της.

swipe gallery

Μουσεία

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και Παραδοσιακής Ζωής: Στεγάζεται σε ένα αναπαλαιωμένο σπίτι, στον πυρήνα του χωριού, με 3 δωμάτια στο ισόγειο και άλλα 3 στο ανώγειο, τα οποία φιλοξενούν έπιπλα και κειμήλια της καθημερινότητας των κατοίκων του χωριού κατά τις αρχές του περασμένου αιώνα ή και παλαιότερα.

Μουσείο αγώνα ΕΟΚΑ ‘55 – ‘59: Βρίσκεται στον παραδοσιακό πυρήνα σε ένα αναπαλαιωμένο, πετρόκτιστο σπίτι, στο οποίο ο ιδιοκτήτης είχε δημιουργήσει κρησφύγετο, για να μπορούν να καταφεύγουν οι κυνηγημένοι από τους Άγγλους αντάρτες.

Για να γνωρίζεις:
Η Κυπερούντα υπήρξε ένα χωριό που παραδοσιακά είχε έντονο αγωνιστικό φρόνημα, με συμμετοχή ντόπιων πολεμιστών και στον Πρώτο και στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η συμμετοχή στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του ’55 – ’59 ήταν καθοριστική για την έκβαση του, ενώ πολλοί κάτοικοι του χωριού έχασαν τη ζωή τους αγωνιζόμενοι.

swipe gallery

Εκδρομικός χώρος Κυπερούντας

Σε μικρή απόσταση από το χωριό, ο εκδρομικός χώρος με τα πλατάνια του να δημιουργούν πλούσια σκιά και το τεχνητό ρυάκι να περιβάλλει όλη την περιοχή, αποτελεί έναν ειδυλλιακό προορισμό για βόλτες, χαλάρωση, παιχνίδι και φαγητό μέσα στη φύση. Το αναψυκτήριο που βρίσκεται στον χώρο, λειτουργεί κατά την καλοκαιρινή περίοδο, προσφέροντας επιλογές για ποτό και φαγητό στους επισκέπτες.

Μια σεκόια 20 περίπου μέτρων, δέντρο εισαγόμενο και όχι ενδημικό, ορίζει τα σύνορα του χώρου, αποτελώντας ένα εντυπωσιακό θέαμα, ανάμεσα στα ενδημικά πλατάνια της περιοχής. Ένα δεύτερο τέτοιο δέντρο υπάρχει και στην κεντρική πλατεία του χωριού, όπου είναι ακόμα πιο εντυπωσιακό, ιδιαίτερα όταν στολίζεται για την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.

Για να γνωρίζεις:
Το χωριό το διασχίζουν διάφοροι παραπόταμοι και ρυάκια, δημιουργώντας μικρές κοιλάδες με πλατάνια και άλλα δέντρα ή θάμνους, που ευδοκιμούν δίπλα στο νερό. Η κοιλάδα στην οποία βρίσκεται ο εκδρομικός χώρος της Κυπερούντας, λόγω και των υπόγειων νερών, έχει θερμοκρασία έως και 2 βαθμούς χαμηλότερη από εκείνη στο κέντρο του χωριού, τόσο τον χειμώνα, όσο και το καλοκαίρι.

swipe gallery

Μονοπάτια της φύσης

Από την Κυπερούντα ξεκινά το σύμπλεγμα των εντυπωσιακών μονοπατιών της κορυφής της Μαδαρής, λίγα μόλις μέτρα μετά το Adventure Mountain Park, πάνω στο σύνορο των επαρχιών Λεμεσού και Λευκωσίας. Από το σημείο εκείνο, ακολουθεί κανείς ανοδική πορεία, προς την κορυφή της Μαδαρής, ενώ το μονοπάτι περνά μέσα από ένα πανέμορφο και καταπράσινο δάσος, με πεύκα και ενδημικά θαμνώδη φυτά της περιοχής. Στο ίδιο σημείο βρίσκεται και η εκκίνηση για το μονοπάτι Δόξα σοι ο θεός.

Στην κοινότητα υπάρχουν επίσης 2 μονοπάτια εντός του χωριού, ένα απέναντι από το ξενοδοχείο Λιβαδειά και ένα δίπλα στο χώρο στάθμευσης της κοινότητας, απέναντι από την ταβέρνα Kyperia.

swipe gallery

Αdventure Mountain Park

Ένα θεματικό πάρκο, μέσα στις φυσικές ομορφιές της περιοχής, κοντά στο μονοπάτι της φύσης της Μαδαρής, προσφέρει ευκαιρίες για διάφορες δραστηριότητες, για όλες τις ηλικίες: από αναρρίχηση και paintball μέχρι ice-skating και διάφορες εννδιαφέρουσες δραστηριότητες που καλλιεργούν ομαδικό πνεύμα και συνεργασία. Στον ίδιο χώρο, μέσα σε μια πευκόφυτη έκταση λειτουργεί και κατασκηνωτικός χώρος, πλήρως οργανωμένος και εξοπλισμένος με όλα όσα χρειάζεται κανείς για μια όμορφη εμπειρία μέσα στη φύση.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 99 674 126.

swipe gallery

Οινοποιείο Κυπερούντας

Σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία, στο ύψωμα με θέα ολόκληρο το χωριό της Κυπερούντας, απέναντι από τον λόφο της εκκλησίας του Αγίου Αρσενίου, το Οινοποιείο Κυπερούντας είναι από τα πιο γνωστά οινοποιεία της Κύπρου, με βραβευμένα κρασιά, διάσημα σε όλο τον κόσμο. Το μεγαλύτερο προσόν του οινοποιείου είναι το υψόμετρο στο οποίο βρίσκονται τα αμπέλια του, που, στα 1400 μέτρα, είναι τα ψηλότερα σε όλη την Ευρώπη.

Για να επισκεφθείς το οινοποιείο και να δοκιμάσεις τα κρασιά του, μπορείς να κλείσεις ραντεβού στα τηλέφωνα 25 532 043 και 99 589 612.

Για να γνωρίζεις:
Η Κυπερούντα είναι ένας προορισμός για όλες τις εποχές. Χάριν στο ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον της μπορείς να αναγνωρίσεις αλλαγές των εποχών, με λαμπερό πράσινο στα δέντρα το καλοκαίρι και την άνοιξη, με καφέ, κόκκινα και χρυσά χρώματα το φθινόπωρο και με χιόνια το χειμώνα. Άλλωστε, σε κάθε εποχή θα βρεις να κάνεις και να δοκιμάσεις κάτι ιδιαίτερο και ξεχωριστό.

swipe gallery

Διαμονή

Ο παραδοσιακός ξενώνας που δημιουργήθηκε για να φιλοξενεί όσους επισκέπτονταν τους ασθενείς στο σανατόριο, εξελίχθηκε σε ένα μοντέρνο, ορεινό κατάλυμα, το Ξενοδοχείο Λιβάδεια (τηλέφωνο: 25 532 929, 25 532 828), διατηρώντας την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, με κυρίαρχα στοιχεία την πέτρα και το ξύλο. Τα αγροτουριστικά καταλύματα «Κάτω Χωριό» (τηλέφωνο: 99 812 166) βρίσκονται λίγα βήματα από την κεντρική πλατεία του χωριού και στεγάζονται σε αναπαλαιωμένα, παραδοσιακά, διώροφα σπιτάκια, 1 ή 2 υπνοδωματίων ή στούντιο, με μοντέρνα, αλλά λιτή διακόσμηση.

swipe gallery

Φαγητό

Σε ένα παραδοσιακό, διώροφο, πετρόκτιστο σπίτι, που ζεσταίνεται από ξυλόσομπα τον χειμώνα, ενώ προσφέρει το δροσερό μπαλκόνι και τη βεράντα του για το καλοκαίρι, το Kyperia restaurant (τηλέφωνο: 99 358 167) προσφέρει πιάτα της κυπριακής κουζίνας και μυρωδάτο, ντόπιο κρασί. Η Ταβέρνα «Το Γιοφύρι» (τηλέφωνο: 25 530 018) βρίσκεται μόλις λίγα βήματα από την κεντρική πλατεία του χωριού, δίνοντας έμφαση σε απολαυστικές, παραδοσιακές, γεύσεις. Το εστιατόριο που λειτουργεί στο Adventure Mountain Park (τηλέφωνο: 99 674 126), μέσα σε έναν άνετο και ζεστό χώρο, αποτελεί επίσης μια επιλογή για κυπριακό φαγητό. Τέλος, και το εστιατόριο του ξενοδοχείου Λιβάδεια (τηλέφωνο: 25 532 929, 25 532 828) μπορεί να γίνει μια καλή λύση για φαγητό, μέσα στο φιλόξενο και προσεγμένο περιβάλλον του.

swipe gallery

Ποτό

Πίσω ακριβώς από το Kyperia restaurant, βρίσκει κανείς το Kyperia Bar (τηλέφωνο: 99 358 167), ένα χώρο που έχει διαμορφωθεί κατάλληλα για να προσφέρει μια διέξοδο νυχτερινής διασκέδασης στο χωριό, με βραδιές ζωντανής μουσικής και όχι μόνο. Η Κυπερούντα είναι ένα χωριό που αναπτύσσει πολλές από τις δραστηριότητές της με κινητήρια δύναμη τη νεολαία. Έτσι, το καφεστιατόριο του Κέντρου Νεότητας, απέναντι από την κεντρική πλατεία του χωριού είναι από τους δημοφιλέστερους χώρους συνάντησης για σνακ και καφέ (τηλέφωνο: 25 532 600). Στην κεντρική πλατεία του χωριού το παραδοσιακό καφενείο «Η Πλατεία» (τηλέφωνο: 99 402 990) προσφέρει μυρωδάτο, κυπριακό καφέ, αναψυκτικά και γλυκό. Λίγα βήματα από την πλατεία του χωριού, ένας χαριτωμένος χώρος που ισορροπεί ανάμεσα στο παραδοσιακό καφενείο και μπακάλιο, αλλά και στο μοντέρνο cafe — bar, το «Φλυντζανιού το ανάγνωσμα» (τηλέφωνο: 25 530 222), γίνεται μια όμορφη επιλογή, ιδίως για την άνοιξη και το καλοκαίρι.

swipe gallery

Εκδηλώσεις

Φεστιβάλ μήλου: Κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο του Οκτώβρη, το χωριό φιλοξενεί ένα μεγάλο, διήμερο φεστιβάλ, ένα από τα μεγαλύτερα που πραγματοποιούνται στην ύπαιθρο της Λεμεσού. Ποικιλία από τοπικά προϊόντα, αλλά και πολιτιστικές εκδηλώσεις προσελκύουν χιλιάδες κόσμο στην περιοχή κατά το διήμερο αυτό.

Φεστιβάλ Κυπερούντας: Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου η Κυπερούντα γιορτάζει μαζί τους κατοίκους, τους αποδήμους και όσους την επιλέγουν για τις καλοκαιρινές τους διακοπές.

Φεστιβάλ Παιδιού: Κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου, ένα διήμερο αφιερωμένο στα παιδιά, με δραστηριότητες και ευκαιρίες για διασκέδαση.

Χριστουγεννιατικο χωριό: Στο τέλος του Δεκεμβρίου η κεντρική πλατεία της Κυπερούντας μετατρέπεται σε ένα υπέροχο Χριστουγεννιάτικο Χωριό, με σπιτάκι του Άη Βασίλη, κιόσκια με παραδοσιακά προϊόντα,

Εορτασμός 1ης Απριλίου: Παγκύπρια συμμετοχή και αναβίωση εθίμων τα οποία γίνονται μόνο στην κοινότητα.

swipe gallery


Αγαπάς και εσύ τη Λεμεσό;